Bệnh Phổi

Chăm sóc mọi vấn đề liên quan đến lá phổi của bạn

Nhận diện bệnh hen suyễn

Nếu bạn thấy mình hoặc người thân có những biểu hiện: ho nhiều, nặng ngực, khò khè và khó thở…, đừng chủ quan vì có thể đây là những dấu hiệu của bệnh suyễn.Suyễn hay còn gọi là hen hoặc hen phế quản, là một bệnh viêm mạn tính của đường hô hấp. Khi bị viêm, đường thở trở nên sưng phù và dễ bị co thắt khi gặp chất kích thích (dị nguyên – chất gây ra tình trạng dị ứng) làm người bệnh xuất hiện các triệu chứng: ho, nặng ngực, khò khè và khó thở.

Vì là viêm mạn tính nên việc điều trị cần nhiều thời gian. Đến nay vẫn chưa có loại thuốc nào chữa trị dứt điểm bệnh suyễn mà chỉ giúp kiểm soát bệnh.

Những ai có nguy cơ mắc hen suyễn?

Khác với những bệnh nhiễm trùng hô hấp (viêm phế quản, viêm phổi, lao) có thể lây từ người này sang người khác,hen suyễn không phải là bệnh lây nhiễm. Do vậy, những người tiếp xúc với bệnh nhân hen suyễn không có nguy cơ bị lây bệnh.

Hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân gây hen suyễn nhưng nhiều nghiên cứu nhận thấy một vài loại gen trong cơ thể người có khả năng làm cho người đó có nguy cơ mắc bệnh.

Nguyên nhân thứ nhất liên quan đến yếu tố gia đình:

Nếu một đứa trẻ sinh ra trong một gia đình có cha mẹ không bị hen suyễn thì nguy cơ bị bệnh hen suyễn rất thấp (khoảng 10%), nguy cơ mắc hen suyễn sẽ tăng lên 25% nếu một trong hai người (cha hoặc mẹ) bị hen suyễn và tăng lên 50% nếu cả cha lẫn mẹ bị hen suyễn.

Nguyên nhân thứ hai liên quan đến cơ địa dị ứng:

Những người bị chàm, mề đay, viêm mũi dị ứng hay mắc các bệnh dị ứng khác… có nguy cơ bị hen suyễn

Dấu hiệu nghi ngờ bệnh hen suyễn

Nếu thấy một trong những dấu hiệu dưới đây thì có thể nghi ngờ bạn mắc hen suyễn:

– Cơn khò khè tái đi tái lại.

– Ho nhiều, nhất là vào ban đêm và gần sáng, ho sau khi tập thể dục hay gắng sức.

– Khó thở vào một mùa nào đó hay khi thay đổi thời tiết, ho và khó thở khi gặp chất dị ứng, bị cảm “lậm” vào phổi và có thể kéo dài hơn 10 ngày.

Các triệu chứng trên được cải thiện khi uống thuốc giãn phế quản.

Ngoài ra, còn một số dấu hiệu khác giúp nhận biết bệnh suyễn như: tiền sử cá nhân, gia đình mắc suyễn hay các bệnh dị ứng (chàm, viêm mũi dị ứng). Triệu chứng nặng hơn sau uống spirin/kháng viêm không corticoid hay thuốc ức chế thụ thể beta (một loại thuốc trị cao huyết áp, bệnh tim mạch).

Làm thế nào chẩn đoán hen suyễn?

Nếu nghi ngờ bị hen suyễn, bạn nên đến gặp bác sĩ để được xác định chẩn đoán.

Khi đó, ngoài thăm khám, bác sĩ sẽ chỉ định cho bạn đo chức năng phổi bằng máy hô hấp ký hay lưu lượng đỉnh kế. Hiện nay, hô hấp ký vẫn là công cụ có giá trị nhất để chẩn đoán hen suyễn và được chấp nhận như là tiêu chuẩn vàng.

Nếu đo hô hấp ký, bạn được cho ngậm một ống thổi và sẽ phải hít vào thở ra theo hướng dẫn của kỹ thuật viên.

Nếu bác sĩ cho bạn chỉ định thử thuốc giãn phế quản thì sau khi đã đo hoàn tất hô hấp ký lần một, bạn được cho xịt thuốc giãn phế quản (Ventolin) rồi đo lại lần hai để tìm hiểu sự thay đổi giữa hai lần đo.

Đây là một xét nghiệm không xâm lấn (không làm bệnh nhân đau), hoàn toàn không độc hại. Sau khi phân tích kết quả, các bác sĩ sẽ xác định xem bạn có bị tắc nghẽn đường thở, mức độ tắc nghẽn nặng hay nhẹ và có đáp ứng với thuốc giãn phế quản hay không. Dựa vào những thông tin này (kết hợp với hỏi bệnh sử và khám lâm sàng) các bác sĩ sẽ quyết định bạn có bị hen suyễn hay không.

Nếu bạn đến khám ở những nơi không có hô hấp kế mà chỉ có lưu lượng đỉnh kế (một công cụ đơn giản để đo sức mạnh hơi thở ra của bạn) thì bạn sẽ được đo chỉ số lưu lượng đỉnh hai lần mỗi ngày trong một thời gian để xem sự thay đổi của chỉ số này. Sự biến thiên từ 20% trở lên trong ba ngày/tuần liên tiếp hai tuần là dấu hiệu để nhận biết hen suyễn.

Việc chẩn đoán sớm sẽ giúp người bệnh kiểm soát bệnh tốt hơn để sống một cuộc sống bình thường. Do vậy, nếu có nguy cơ và dấu hiệu nghi ngờ bệnh hen suyễn, bạn nên được đo hô hấp ký hay lưu lượng đỉnh để xác định chẩn đoán.

ThS.BS Nguyễn Như Vinh
(Trung tâm Đào tạo Bác sĩ Gia đình – Đại học Y dược TP.HCM)

Theo phunuonline.com.vn

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: